|
 Her
birey; iki el, iki ayak, iki göz ve iki beyin
yarıküresine sahiptir. İlk bakışta simetrik gibi görünen
insan vücudu, aslında önemli asimetrik detaylara sahip:
Birincisi; öncü bir elimiz var(çoğu insan için sağ el),
ikincisi; öncü bir gözümüz var ve üçüncüsü; beynimiz
fonksiyonel olarak asimetrik: sol yarıküre
teorikle(mantıksal düşünmeyle) ve konuşmayla alakalı;
sağ yarıküre ise resimsel duyarlılıkla alakalı.
İnsanların üçte ikisinde sağ göz, üçte birinde ise sol
göz öncü. Bunu tespit etmek için geliştirilmiş özel
testler mevcut. Peki bu kişisel farklar, görsel bilgi
algısına(mesela sağdaki ya da soldaki bir metin) etki
eder mi?
(www.turk-bilim.com)
Bu
konuda yapılan çalışmalardan biri, tamamı sağ elini
kullanan; fakat bir kısmının öncü gözünün sağ, bir
kısmının öncü gözünün sol olduğu bir grup öğrenci ile
yapılmış. Öğrencilerden bilgisayar ekranına verilen bir
metni okumaları istenmiş. Metin hem ekranın sağına, hem
de soluna yerleştirilip farklı farklı denenmiş. Bu
sırada öğrencilerin başının ekranın tam ortasında
sabitlenmiş olması sağlanmış. (Böyle bir durumda, görme
alanının sol yarısından gelen görme bilgisi beynin sağ
yarısına; sağdan gelen ise sol yarısına iletilir.)
Deneyde sol gözü öncü olan öğrencilerin yazıyı ekranın
solundayken daha hızlı okudukları ortaya çıkmış.
Daha
detaylı çalışmalar, sol gözlü öğrenciler soldaki metni
okurlarken, beyinlerinin daha fazla sembolü algıladığını
göstermiş.
Görme
alanının sol yarısında, göz fiksasyonu daha yüksek
“bilgi kapasitesi” ile tanımlanıyor. Bu, direk olarak
okuma hızıyla alakalı: Kişi, bir fiksasyon sırasında ne
kadar fazla sembolü algılayabiliyorsa o kadar hızlı
okuyabiliyor. Okuma başarısının bir göstergesi daha var:
Okuma esnasında, bakışlar periyodik olarak daha önce
okunmuş sözcüklere geri döner(algılanma zorluğuna göre).
Araştırmada sol gözlü öğrenciler sol taraftaki metni
okurken, sağdakine göre daha az geri dönüş yapmış. Bu da
soldaki metni algılamadaki başarıyı destekleyen bir
gösterge. Bunun yanı sıra, sol gözlü öğrencilerin büyük
çoğunluğu soldaki metni okurken hızlı göz hareketlerini
daha çabuk yapmışlar.
Bu
tarz farklılıkların nedenleri konusunda, fizyologlar şu
an ancak tahminler yapabiliyorlar.
Araştırmadaki öğrencilerin tamamı sağ elini kullanan
öğrencilerdi. Kullandıkları bu öncü sağ elin kontrolünü
sağlayan ise beynin sol yarısı. Sağ gözlü öğrencilerde,
bu öncü sağ gözü kontrol eden de yine beynin sol yarısı.
Sol gözlü öğrencilerde ise; bu öncü sol gözü beynin sağ
yarısı kontrol ediyor ki, bu sağ yarı öncü elin
kontrolünü sağlamadığından daha serbest. Bu serbestlik
de sol gözlü öğrencilerin soldaki metni daha hızlı
okumasına katkı yapan bir neden olarak gösterilebilir.
Peki
tüm bu yukarıdaki bilgiler bize hangi konuda yardımcı
olabilir? Mesela bazı ürünlerin üretiminde öncü göze
göre üretim yapılabilir. Sol elini kullanan insanlar
için özel araçlar yapılabiliyor. Örneğin; solaklara özel
kapı kolları. Fakat sol gözlü insanlar için özel
tasarlanmış bir ürün henüz yok. Kim bilir, belki bir gün
o da yapılır…
Informnauka-Rusya Bilim Haberleri Ajansı
|
