|
Yaşayan hücrelerde pek çok
işi, farklı şekil ve büyüklükteki proteinler yapıyor ve
genlerdeki DNA sekansları da bu proteinlerin yapımı için
şifre veriyor. Asıl önemli iş olan genetik şifreyi
okumak ve bildirilen proteinleri sentezlemek ise
ribozomlar tarafından gerçekleştiriliyor.
(www.turk-bilim.com)
Kalifornia Üniversitesi-Santa
Cruz’dan Harry Noller, 30 yıldan fazla bir süredir
ribozomlar üzerine çalışıyor. Bu süreçteki en önemli
eldesi ise ribozomların nasıl çalıştığını anlaması.
1999’da ve 2001’de
Noller’in laboratuvarı, bir ribozomun tamamının moleküler
yapısının yüksek çözünürlükteki resimlerini ilk defa
çekmeyi başararak büyük atılımlar gerçekleştirdi. Hatta
şimdi Noller’in takımı, ribozomun bir atom modelini
yapmalarını bile sağlayan daha yüksek çözünürlükteki bir
başka resme de sahip.
Yeni çekilen resim
ayrıntıları daha önce hiç olmadığı kadar iyi gösteriyor
ve protein sentezi sırasında ribozomun hangi
bölümlerinin hareket ettiği konusunda fikir veriyor.
Şimdi, geçmiş son birkaç on yıllık süre içinde yapılan
biyokimyasal ve genetik çalışmanın sonuçlarını
açıklayabileceklerini ifade eden Noller şöyle devam
ediyor: “Bu yapı, bize sonunda ribozomlardaki tüm işlemi
gösterecek olan filmin bir karesini daha verdi. Son
zamanlarda elde ettiğimiz sonuçlar gösterdi ki;
ribozomal RNA’lar gerçekten de protein fonksiyonunda
anahtar role sahip.”
Noller ve ekibinin elde
ettiği görüntüler sadece tam bir ribozomu göstermekle
kalmıyor, aynı zamanda ribozomu, bir mRNA ve iki tRNA
ile bağlı halde gösteriyor. Noller, artık ribozom, mRNA
ve tRNA’ların arasındaki etkileşimlerin pek çoğunun
detaylarını görebileceğimizi söylüyor ve ekliyor: “Yeni
hedefimiz; ribozomu diğer fonksiyonel bölgelerde
yakalayıp, filme ait daha fazla kare yakalayabilmek.”
|
